Ông tốt nghiệp khoa Toán ĐH Tổng hợp Hà Nội (1980); Thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA, 1995) và Tiến sĩ Chính sách công (2005) tại ĐH Harvard
- Xin cảm ơn ông! TS Vũ Minh Khương hiện giảng sư tại Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, ĐH nhà nước Singapore. Theo tôi, đây bản tính là một bước quan yếu trong nhận thức, Chính phủ cũng như DN phải thống nhất được tầm nhìn, ngồi lại với nhau và cùng hành động thì mới nâng cao được năng lực cạnh tranh.
Chúng ta cần học nước Mỹ, Nhật Bản, Singapore trong suy thoái kinh tế, không để bị gục ngã, mà phải đi lên từ suy thoái bằng cách tái cấu trúc nền kinh tế, tái cấu trúc nguồn nhân lực. Đều thị trường hóa, đáp ứng những gì thị trường cần, DN không làm được thì Chính phủ sẽ bơm thêm động lực. Tiếp là Singapore, Phần Lan, Đức và Mỹ. Nguồn cội của sức cạnh tranh bắt nguồn từ tư duy dựa trên ba nguyên lý nền tảng đó là: thực lòng tuân thủ các nguyên tắc thị trường; quý trọng việc nâng cấp chất lượng của hệ thống quản lý nhà nước; dốc sức đầu tư và khai khẩn sử dụng nguồn vốn con người
Vẫn những con người đó, nhưng họ đào tạo lại để thay đổi cách làm việc, thay đổi tư duy, cách nghĩ và cách làm. Thắt các DNNN đều phải niêm yết trên TTCK, quốc gia nên bán cổ phần cho các nhà đầu tư có thêm nguồn vốn đầu tư vào giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, Chính phủ và DN cần nhìn thấu triệt những thách thức gì mà mình đang tranh đấu, nếu không vượt qua thì nền kinh tế VN sẽ phát triển trong vòng lẩn quất và không khẩn hoang hết tiềm năng.
- Bên cạnh một số tiêu chí tăng đẳng cấp thì vẫn còn một số tiêu chí giảm. Những chính sách về tài chính và tiền tệ đã tạo ra mức tần tiện cao, cùng với số lượng lớn về đầu tư nước ngoài đã giúp Singapore tăng trưởng mà không bị tích lũy số nợ nước ngoài.
Thậm chí, còn gây tác dụng ngược, khi mà nhiều DN nước ngoài khi nhắc đến VN, họ còn e ngại bởi thị trường tài chính bất ổn, nợ xấu, rồi tín dụng bất ổn. Một số tiêu chí còn yếu theo xếp hạng của WEF, đó là hiệu quả thị trường cần lao, chừng độ phát triển thị trường tài chính hay trình độ khoa học công nghệ … Điều này khiến xếp hạng chung của VN kém Malaysia (24), Brunei (26), Thái Lan (37), Indonesia (38), Philippines (59) chỉ xếp trên Lào (81), Campuchia (88), Myanmar (139)
- Báo cáo ông, theo bẩm xếp hạng của WEF năm 2013 - 2014 thì nền kinh thế VN tăng 5 bậc. Mục tiêu của năng lực cạnh tranh nhà nước là tạo một sự hiểu biết sâu rộng hơn trong từng lớp.
Chúng ta cần học nước Mỹ, Nhật Bản, Singapore trong suy thoái kinh tế, không để bị gục ngã, mà phải đi lên từ suy thoái bằng cách tái cấu trúc nền kinh tế, tái cấu trúc nguồn nhân công. Sự phát triển chóng vánh của Singapore là một Ví dụ điển hình, nó can dự khắn khít với việc quản lý hữu hiệu về tài chính.
Riêng về vấn đề con người cầu phải đi trước, hướng đạo cho cung. Ông trông coi thế nào về sự tăng bậc này ? Xếp hạng của mỗi nền kinh tế được WEF dựa vào ba yếu tố quan yếu gồm: Các yêu cầu cơ bản của nền kinh tế, hiệu quả nâng cao và cải cách.
Theo tôi, dựa vào các nhân tố này mà WEF xếp hạng và nhận định về nền kinh tế VN còn mong manh và không ổn định
Ông đã trải qua nhiều cương vị công tác khác nhau ở VN: Phục vụ trong quân đội (1980-1983); Chuyên viên lập trình máy tính điện tử (Cty Điện lực Miền Nam, 1983-1986); Phó Giám đốc và Giám đốc (Xí nghiệp Hóa chất Sông Cấm Hải Phòng, 1986-1992); Phó Văn phòng UBND TP Hải Phòng và Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Khu Kinh tế Đình Vũ (Hải Phòng, 1996-1998); và Cán bộ nghiên cứu (Ban Nghiên cứu Thủ tướng Chính phủ, 1998-1999).
Dường như thị trường tài chính không góp được nhiều trong vấn đề tăng năng lực cạnh tranh của VN. Thành công trong gắng nâng cao sức cạnh tranh không dựa trên sự phá vỡ những cái cũ mà là cố kỉnh cải biến có tính hệ thống, xây dựng cái mới dựa trên ba nguyên lý nền tảng nói trên.
Đây chính là nhân tố khiến thị trường tài chính nước này ổn định, là động lực vươn lên trong bối cảnh nền kinh tế khủng hoảng của những năm về trước. Nếu giới lãnh đạo, học giả, giới DN, thương gia cũng như cộng đồng xã hội thấy được tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì chỉ ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế thì đây chính là một thắng lợi quan yếu.
Chừng độ hiệu quả của thị trường hàng hóa cũng tăng hạng (tăng 17 bậc) do các rào cản thương nghiệp cũng như thuế thu nhập DN giảm
Trong top 10 còn có hai nền kinh tế thuộc Châu Á khác là Hong Kong (Trung Quốc) xếp thứ 7 và Nhật Bản xếp thứ 9. Đó là công nghệ (vị trí 102); cơ sở hạ tầng (vị trí 82); canh tân kinh tế (vị trí 76); phát triển thị trường tài chính (vị trí 93); môi trường kinh tế vĩ mô (vị trí 87)… Dù cơ sở hạ tầng của VN có được tăng 17 bậc nhưng vẫn xếp ở mức 82 so với 148 nước.
Tuy nhiên, từ đó đến nay, "không khí” ấy đã âm u đi rất nhiều.
Tôi nghĩ chúng ta cần có chỉ số đánh giá rất kỹ chất lượng hoạt động hàng năm của các DN thuộc khu vực này và ban bố cho toàn từng lớp theo dõi giám sát. Năm nay, Thụy Sĩ lần thứ 5 liên tục dẫn đầu về khả năng cạnh tranh trên thế giới. Trên cơ sở GDP bình quân đầu người của từng nhà nước, WEF cũng phân loại các nhà nước và vùng bờ cõi vào ba thời đoạn phát triển bao gồm tăng trưởng dựa vào nguồn lực như lao động hay tài nguyên thiên nhiên, tăng trưởng dựa vào hiệu suất sản xuất, và tăng trưởng dựa vào công nghệ đột phá.
Xếp hạng của VN năm 2013 tăng 5 bậc cốt nhờ môi trường vĩ mô được cải thiện, lạm phát quay trở lại mức một con số trong năm 2012; chất lượng hệ thống liên lạc và cơ sở hạ tầng về năng lượng được cải thiện (tăng 13 bậc)
Phương Hà thực hành Email Print Singapore, giáo dục, Cạnh tranh toàn cầu, xếp hạng. Ví dụ như hiệu quả thị trường lao động (xếp thứ 56, giảm 5 bậc), sự phát triển của thị trường tài chính (xếp thứ 93, giảm 5 bậc), mức độ sẵn sàng về công nghệ (thứ 102, giảm 4 bậc).
Nâng cao năng lực công nghệ (mà WEF xếp hạng VN yếu) cũng là một khía cạnh trong vỡ hoang và đầu tư vào nguồn lực con người… - mỏng năng lực cạnh tranh cũng chỉ ra rằng, Chính phủ và DN cần nhận thức đúng vai trò của mình trong phát triển kinh tế, ông nghĩ sao về điều này? Kinh nghiệm từ Singapore là mọi việc Chính phủ đều ngồi trên “con hổ” thị trường thì mới hiệu quả, từ việc xây nhà thu nhập thấp, trồng cây xanh.
Đó là nền móng cho nhân thể chế phát triển trong mai sau. Tôi được biết, vắng năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2009 của WEF trong đó, cơ sở hạ tầng bị xếp hạng thấp nhất trong bộ chỉ số cạnh tranh của VN.
Bên cạnh các nguyên tố giúp tăng hạng cho VN, còn một số yếu tố cấu thành trong nền kinh tế còn kém cạnh tranh đã đẩy xếp hạng chung của kinh tế VN xuống thấp. - Vậy, theo ông để tăng năng lực cạnh tranh toàn cầu lên thứ bực cao hơn thì đâu là mô hình mới cho VN? Nâng cao sức cạnh tranh không bắt đầu từ một đôi chương trình hay sang kiến cụ thể mà phải là một cố gắng có tính hệ thống bao gồm ba cấu tầng: Tư duy ( gồm những nguyên lý có tính nền móng ); Thiết kế chương trình; và Tổ chức thực hành.
Như vậy, sau 4 năm chỉ số này dù đã được nâng lên nhưng vẫn được xem là kém cạnh tranh khiến không ít nhà đầu tư chùn bước.
