Ngăn chặn hành vi ăn mới nhất lận hoàn thuế GTGT

Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Q.D 9 dấu hiệu nhận dạng rủi ro gian lận hoàn thuế trong XK tiểu ngạch: 1.DN mới thành lập từ 1 đến 2 năm có số thuế nảy sinh nộp ngân sách rất nhỏ, nhưng xin hoàn thuế đều qua các tháng với số thuế hoàn lớn. 2.DN có vốn đăng ký kinh doanh thấp hơn nhiều so với số tiền hoàn thuế trong một năm. 3.DN có toàn bộ các mặt hàng XK đều có giá mua bằng với giá bán XK, không có giao kèo mua hàng, hợp đồng vận tải hàng hóa. 4.DN có số lượng hàng XK quá lớn và không theo mùa vụ. 5.DN có hàng hóa XK đốn mua của các DN kinh doanh thương nghiệp, tải hoặc siêu thị; không phát sinh hoài tải hoặc có nảy rất ít. 6.DN XK hàng hóa theo đường tiểu ngạch bằng đường thủy được cơ quan thương chính phân luồng Xanh. 7.DN được khách hàng ở Campuchia bao tiêu hàng hóa XK, nhưng cũng đồng thời bao tiêu hàng hóa XK của nhiều DN XK Việt Nam khác. 8.DN có xuất - nhập - tồn hàng hóa trên bảng kê hàng tháng không cân đối với bảng kê hàng hóa mua vào, bán ra. 9.DN có lượng tiền VND do khách hàng Campuchia mang vào Việt Nam, lượng tiền nộp ở tài khoản vãng lai tại Ngân hàng và lượng tiền tính sổ hàng NK không cân đối. Lợi dụng chính sách chiếm đoạt tiền hoàn thuế Theo vắng của Vụ Thanh tra - Tổng cục Thuế, Việt Nam và Campuchia có đường biên thuỳ chung trên đất liền dài 1.270 km, tiếp giáp qua 6 tỉnh với 10 cửa khẩu quốc tế, 12 cửa khẩu chính, 25 cửa khẩu phụ, 9 khu kinh tế cửa khẩu. Lợi thế này đã tạo ra nhiều thời cơ thuận lợi cho việc đàm đạo hàng hóa giữa hai nước qua con đường XK tiểu ngạch. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng nhanh về kim ngạch và số lượng DN XK tiểu ngạch thì số tiền hoàn thuế cho hàng hóa XK tiểu ngạch qua biên cương Campuchia cũng tăng lên chóng vánh (năm 2011 tăng 194,6% so với năm 2010, năm 2012 tăng 190% so với năm 2011). Trong khi đó số thuế nộp ngân sách hàng năm của các DN XK tiểu ngạch phát sinh không đáng kể, chỉ bằng khoảng 1% - 2% số tiền thuế đã hoàn. Qua công tác quản lý thuế đối với hoạt động XK hàng hóa tiểu ngạch qua biên cương, cơ quan Thuế các tỉnh Tây Nam bộ có đường biên thuỳ chung giữa Việt Nam và Campuchia đã phát hiện các DN mới thành lập lợi dụng hình thức XK tiểu ngạch qua biên giới lục địa, chính sách tính sổ biênlắp truyền hình cáp và internetmậu Việt Nam - Campuchia (tính sổ bằng đồng Việt Nam ưng chuẩn tài khoản vãng lai mở tại các Chi nhánh NHTM Việt Nam sát biên giới), cơ chế miễn rà soát Hải quan hoặc soát theo tỉ lệ (phân luồng Xanh) đối với hàng hóa XK tiểu ngạch, cơ chế thông thoáng trong việc thành lập mới DN, cơ chế tự in hóa đơn hợp thức hóa đầu vào để lập hồ sơ XK khống một phần hoặc tuốt hàng hóa nhằm cướp đoạt tiền hoàn thuế GTGT từ ngân sách Nhà nước. Cụ thể một số biểu thị của việc lợi dụng cơ chế là người kinh dinh từ Campuchia mang tiền Việt từ Campuchia vào Việt Nam để nộp vào account vãng lai của NHTM thanh toán tiền hàng NK. Đặc biệt có trường hợp một khách hàng nước ngoài mang tiền vào Việt Nam từ 5 - 7 lần/ngày, mỗi lần khoảng 2,5 - 3,5 tỷ đồng. Rủi ro từ việc mang một số lượng lớn tiền Việt qua biên giới và mang nhiều lần trong ngày là rất lớn vì có thể đây chính là tiền tài DN Việt Nam được tuồn sang Campuchia và sử dụng quay vòng để hợp thức hóa việc XK nhằm được hoàn thuế GTGT. Một hình thức lợi dụng nữa là khai khống một phần số lượng, giá trị hàng hóa trên tờ khai XK do việc rà Hải quan đối với hàng hóa XK biên mậu chính yếu được phân vào luồng Xanh, miễn thẩm tra. Thí dụ chỉ 10 DN ở An Giang nhưng XK mặt hàng điện thoại di động trong 1 năm tương đương dân số của Campuchia (?) Cơ quan Thuế cũng phát hiện một số DN dùng hóa đơn của các DN đã bỏ trốn nhằm hợp thức hóa hàng hóa mua vào để lập hồ sơ XK khống một phần hoặc ắt hàng hóa nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế. Các DN còn tranh thủ địa thế đường biên giới Việt Nam - Campuchia cách nhau một con sông rộng khoảng 400m - 600m với hệ thống sông ngòi chằng chịt và liên thông tại huyện An Phú, tỉnh An Giang để quay vòng hàng hóa XK chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT. Siết chặt quản lý Theo ông Đoàn Hữu Phước - Cục trưởng Cục Thuế An Giang, thời gian qua các cơ quan quản lý XNK của tỉnh An Giang như Thuế, thương chính đã mau chóng nhận biết được mánh lới, hành vi gian lậu hoàn thuế GTGT của DN XK tiểu ngạch và có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Cục Thuế đã phối hợp với Cục Hải quan An Giang phân loại DN, đưa vào tiêu chí quản lý rủi ro để kiểm tra chi tiết hồ sơ, thẩm tra thực tại hàng hóa. Qua rà soát, cơ quan chức năng đã phát hiện 11 trường hợp vi phạm do XK khống, xuất thiếu hàng hóa so với khai báo trên tờ khai thương chính, trị giá hàng vi phạm trên 1,7 tỷ đồng. Đặc biệt, sau khi vận dụng tiêu chí phân tách soát thực tại hàng hóa kèm đối chiếu số IMEI, 9/10 DN XK mặt hàng điện thoại di động đã dừng hoạt động… 5 tháng đầu năm 2013 đã dừng hoàn thuế 6 hồ sơ có dấu hiệu hợp lệ hóa chứng từ đầu vào và chuyển sang cơ quan Công an 5 DN có dấu hiệu tội nhân để điều tra làm rõ. Theo đại diện Vụ Thanh tra - Tổng cục Thuế, trước thực trạng ăn lận hoàn thuế GTGT trong hoạt động XK tiểu ngạch ngày một gia tăng, hiện Tổng cục Thuế đang đề xuất với Bộ Tài chính sửa đổi Thông tư 06/2012/TT-BTC theo hướng bỏ quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa XK tiểu ngạch qua biên giới thanh toán bằng việc nộp tiền mặt vào trương mục vãng lai của tổ chức, cá nhân chủ nghĩa nước ngoài mở tại NHTM Việt Nam; bổ sung quy định về giao kèo mua hàng vào hồ sơ hoàn thuế đối với DN XK hàng hóa qua biên thuỳ đất liền; đồng thời sửa đổi chính sách có liên quan, nhất là quy định về điều kiện DN được tự in hóa đơn, bổ sung quy định về soát thương chính 100% hàng hóa XK qua biên cương lục địa đối với DN có rủi ro cao… Tổng cục Thuế cũng kiến nghị Ngân hàng quốc gia và NHTM trên địa bàn các tỉnh biên thuỳ có trách nhiệm cung cấp cho cơ thuế quan số hiệu tài khoản vãng lai, số tiền nộp vào trương mục, số tiền thanh toán hàng hóa NK hàng tháng của khách hàng Campuchia cho DN XK Việt Nam có rủi ro cao về thuế, đảm bảo kiểm soát chặt chịa nguồn tiền tính sổ, thủ tục tính sổ theo quy định. Kiến nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư tăng cường công tác hậu kiểm đối với DN mới thành lập (nhất là địa điểm và vốn đăng kí kinh doanh), rà soát kỹ hồ sơ pháp lý đối với trường hợp sử dụng giấy CMND được cấp ở các thị thành phố khác khi đăng kí thành lập DN tại địa phương. Tổng cục Thuế cũng đã luận bàn, thống nhất với Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Cục Hải quan địa phương cần tăng cường rà thực tại hàng hóa đối với DN XK tiểu ngạch có dấu hiệu rủi ro, kiểm tra đảm bảo tính đầy đủ, thống nhất của các chỉ tiêu trên tờ khai thương chính và hồ sơ Hải quan (số, ngày của hợp đồng XK, hóa đơn mua hàng hóa; số, ngày chứng từ vận tải…). Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam: Cuộc tranh đấu để ngăn chặn hành vi ăn gian hoàn thuế GTGT nói riêng và chống thất thu thuế nói chung không chỉ cần có sự vào cuộc tích cực của hệ thống chính trị ở địa phương mà còn đòi hỏi cả sự chung tay phối hợp của cơ quan quản lý cấp Trung ương và các ban, ngành can hệ như Thuế, thương chính, nhà băng, Công an, Sở Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban chỉ đạo 127, UBND các tỉnh. Về phía cơ thuế quan các cấp phải tăng cường bổn phận, nhạy bén trong quản lý, điều hành để kịp thời kiểm soát và khống chế có hiệu quả các trường hợp vi phạm. Phó Cục trưởng Cục Hải quan An Giang Nguyễn Tấn Bửu: Thời kì qua Hải quan An Giang cũng đã nhận biết được các hành vi DN lợi dụng chính sách XK tiểu ngạch sang Campuchia để cướp đoạt tiền hoàn thuế GTGT và có nhiều biện pháp ngăn chặn. Tuy nhiên, cơ quan thương chính cũng gặp nhiều khó khăn như: Thiếu nhân lực kiểm tra 100% hàng hóa, cả 5 cửa khẩu của tỉnh An Giang đều chưa được bố trí khu vực bến bãi kiểm hóa đủ tiêu chuẩn, chính sách thương chính mới dựa trên cơ sở tự khai tự tính của DN, việc khai triển thủ tục Hải quan điện tử nhằm giúp DN mau chóng thông quan hàng hóa, chế tài xử phạt hành vi khai khống khai thiếu hàng XK chỉ từ 5 – 10% tổng giá trị lô hàng chưa đủ răn đe, khi cơ quan Hải quan ra quyết định rà sau thông quan DN có dấu hiệu thất thường thì DN nhanh chóng làm thủ tục giải thể tại Sở Kế hoạch và Đầu tư… Q.Duy(ghi) Quang Duy