Tuy vậy, sự xa rời không làm cho tình cảm giữa hai người mờ nhạt mà họ càng trân trọng nhau hơn
Nhớ những lần Thái tiễn Giáp ở Vinh ra Hà Nội, vừa đi như đi “trong mộng”.
Vào năm 1931, khi Võ Nguyên Giáp vừa tròn 20 tuổi, trên tuyến xe lửa từ Vinh (Nghệ An) đi Huế, “anh Văn” gặp một thiếu nữ có đôi mắt “thăm thẳm, mênh mang như nước mặt hồ", người đó chính là Quang Thái. Chỉ một số ít bức thư bà xưng “anh”, “em” nhưng tình cảm vẫn mặn nồng, sắt son qua từng con chữ. Tình cảm giữa hai người bắt đầu nảy nở. Trong một bức thư khác, nữ liệt sĩ có viết: “… Th nhớ G lắm… ngồi đây, Th nhớ về một độ G mới về Vinh, Th với G nói chuyện rất lâu từ hơn 7 giờ đến 12 giờ đêm ở chỗ bàn tròn này bên mấy tập thơ G có nhớ không? Nhớ lại xem nào! Đêm ấy thật đáng ghi vào “thiên tình sử” của chúng ta…”.
Than ôi, Liễu ơi, có biết rằng nói ra như vậy sẽ làm cho G đau lòng. Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời trẻ và người vợ liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái (Ảnh: Internet) Sau khi được thả, trong lần ra Vinh cùng người anh, người bạn Đặng Thai Mai, Võ Nguyên Giáp gặp lại Quang Thái
Có lúc tình cảm dâng lên mãnh liệt: “Nhờ 6 hiện tại mà Thái hiểu Giáp hơn và có tình yêu mật thiết hơn xưa.
Con anh đã ngủ từ lúc 8h. Song mỗi bức thư bà gửi luôn chất chứa những nỗi buồn thương: “. Những cánh thư như là cầu nối nuôi dưỡng tình cảm giữa hai người. Những chuyện muốn nói với G trước khi G ra Hà Nội cũng chưa nói, viết chưa xong được… Mỗi lần đọc được lại thơ của G là TH lại phải nghĩ, phải áy náy, xôn xang lạ lùng…”. Ở quê, lúc này có một số người lời ra tiếng vào không hay nên Quang Thái đã viết thư cho bồ.
Đầu lá thư, liệt sĩ Quang Thái viết: "Giáp yêu quý của Thái" (Ảnh: Đất Việt) Dù vậy, khi ở Hà Nội, công việc và học hành bận bịu nên Võ Nguyên Giáp ít có thời gian viết thư cho Quang Thái.
Về ẵm con, tắm cho con rồi Thái bế nó đi rong trong nhà mãi. Hiện giờ mới đúng là tình chứ không phải ái tình 6 tháng trước kia…”
G yêu Th, Th yêu G; yêu nhau nghĩa là hiểu nhau, tin nhau… Th không biết G hiện tại có khác G ngày xưa hay không, chỉ biết G yêu Th mà Th yêu G được thì Th yêu mà thôi…”. Lần Võ Nguyên Giáp lên tàu ra Hà Nội, trong một bức thư, bà Quang Thái trình bày sự nhớ mong và tình cảm chưa nói thành lời: “… trăm nghìn điều chưa nói.
Khi sinh con đầu lòng là Hồng Anh, bức thư gửi chồng của bà còn kể thêm những câu chuyện về con. Sau thời kì yêu nhau, vào tháng 9/1935 Võ Nguyên Giáp và Nguyễn Thị Quang Thái nên duyên vợ chồng.
Thế nhưng, khi vừa yêu nhau, cả hai lại phải xa vắng. Thái không biết ai đi chung quanh mình nữa. Quang Thái bên người con Hồng Anh (Ảnh: Internet) Mỗi khi bồ – người chồng đi xa, người vợ trẻ lúc ấy lại bổi hổi lo âu: “Giáp đi phen này, Thái ở nhà nỗi nhớ nhung khó lòng khuây khỏa lắm…”.
Nhiều năm sau khi Quang Thái hy sinh khi bị bắt giam, Đại tướng lập gia đình với bà Đặng Bích Hà (con của cố Giáo sư Đặng Thai Mai – một người anh em, đồng chí thân thiết của Võ Nguyên Giáp thời trẻ). Cũng trong năm đó, ông gặp lại người thiếu nữ trên chuyến xe lửa ngày nào tại nhà tù (khi ấy cả Võ Nguyên Giáp và Đặng Thai Mai, Nguyễn Thị Quang Thái bị thực dân pháp bắt, bà Quang Thái khi ấy mới 16 tuổi)
Bức thư đề ngày 1/5/1934 nói về sự tin tuyệt đối dành cho bồ: “Liễu (một người bạn của Thái – Giáp) nghi về tư cách của G. Nhà vắng, trời chiều, mẹ bế con rươm rướm nước mắt”. Một trong những bức thư được Đại tá Nguyễn Huy Văn sao chép lại (Ảnh: Gia đình và từng lớp) Suốt gần mười năm tình nghĩa vợ chồng nhưng khoảng thời gian họ bên nhau thường ngắn ngủi.
Có một điều đặc biệt là hầu như các bức thư gửi người người yêu, sau này là chồng, bà Quang Thái đều xưng tên “Giáp” và “Thái”.
Quang Thái vẫn một lòng chung thủy, hướng về chồng: “Tương lai với chúng mình khổ ư? Chúng ta có như ai mà mê sang giàu? Tinh thần, lý tưởng thì quyết bền vững, không như những thứ ái tình xốc nổi, yêu vì danh, lợi, tài, sắc”.
Lễ cưới diễn ra khá gấp bởi lúc này bà ngoại của Quang Thái thốt nhiên ngã bệnh, khó lòng qua khỏi. Nó vừa giở mình nằm nghiêng như người lớn… Giáp có biết lúc ở ga về Thái nghĩ gì không?.
Trong thế cuộc 103 năm của mình, Đại tướng đã để lại trong lớp lớp những người dân Việt những ấn tượng tốt đẹp về một vị tướng tài ba, tư thế giản dị, gần gũi, thương dân… Đại tướng có hai người vợ, người vợ đầu là liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái (em gái của nữ sĩ cách mệnh Nguyễn Thị Minh Khai).
