Thứ Ba, 6 tháng 8, 2013

Buồn vui nghề "giấu mặt"

Phía sau những hiệp đồng

Một cặp vợ chồng đến văn phòng thám tử nhờ tìm con trai bỏ đi chơi theo bạn bè

Thuyết phục mãi tôi mới tiếp cận được những người làm dịch vụ thám tử tư bởi đây là một nghề mẫn cảm và cần sự bảo mật thông báo. Nguyễn Quý C vào nghề bốn năm nay chia sẻ: “Chúng tôi được công ty chính ở Hà Nội đào tạo bài bản về kỹ năng, nghiệp vụ. Ngoài vận dụng những kỹ thuật đương đại thì cách hành xử của mình phải khéo léo#, tinh tế để không vi phạm đạo đức và pháp luật”. Nghề thám tử tư đáp ứng yêu cầu khách hàng về lĩnh vực xác minh, thu thập thông báo về những người nhà hoặc mối quan hệ mình nghi ngờ… nên chuyện tác nghiệp của C đủ ắt các cung bậc cảm xúc: Hỉ, nộ, ái, ố.

Theo thống kê của một trọng tâm dịch vụ cung cấp thông tin Thám tử, khách hàng yêu cầu từng, theo dõi con cái có dấu hiệu lêu bêu, nghiện game… ngày một tăng và chiếm gần 50% số hợp đồng làm việc. “Mới đây, hai vợ chồng chủ một cửa hàng kinh doanh ở TP Huế nhờ tìm cậu con trai bỏ nhà đi đã 4 ngày. Lần tìm trên mạng mới biết, cậu học sinh này mê game nên bị các bạn chơi rủ nhau lấy tiền gia đình “vượt ngục”. Tôi cùng đồng nghiệp theo vết tích cậu con quý tử vào tận Bình Định, sau 3 ngày thì gặp nhóm bạn game nói trên đang vui vẻ chơi gần một công viên. Gia đình nhận được tin liền thuê hẳn một chuyến xe du lịch vào chơi cùng, tìm hiểu, cổ vũ đưa con cùng nhóm bạn về nhà”, một nhân viên Trung tâm kể.

Không chỉ dừng lại sau khi thông tin sự thực với khách hàng, thám tử còn kiêm luôn cả việc tham mưu giải pháp xử lý tốt nhất, thậm chí là báo sự việc lên cơ quan công an để đưa những kẻ khuất tất ra trước ánh sáng luật pháp. Vụ lừa đảo qua mạng mới đây là một tỉ dụ. Bị đối tượng quen qua facebook lừa chuyển tiền qua account, chị N (người Việt đang sống ở Nhật) nghi và đã nhờ đến một công ty thám tử ở Huế tìm tăm dạng kẻ lừa bịp ở Huế. Nắm được nơi ở thực thụ, mánh khoé mượn tên người quen làm chủ account để nhận tiền chuyển về… nhóm thám tử cùng chị N làm các thủ tục yêu cầu cơ quan công an can thiệp. Vụ án đã được phá ngay sau đó, ngăn chặn hành vi lường đảo tinh vi của kẻ tội nhân.

Thám tử dùng thiết bị ghi hình để thu thập bằng cớ

Thám tử Trần Ngọc H kể câu chuyện tìm em gái thất lạc cho Việt kiều Jimmy T qua bức ảnh đen trắng. Từ nơi ở ban sơ tại thị trấn Thuận An, H và bạn bè về tận Phú Lộc, lên Thái Nguyên, đối chiếu với hàng chục nguồn tin. Sau hai tháng trời ròng rã, ông Jimmy đã tìm được người nhà. “Không chỉ khách hàng vui mà anh em chúng tôi cũng vui lây vì đã giúp một gia đình sum vầy sau 20 năm xa cách”, H nói.

Nhu cầu xác minh sự nghi ngờ tình cảm giữa vợ chồng ở các văn phòng thám tử cũng đề đạt mặt trái của từng lớp hiện đại. “Những lần tìm được bằng cớ là những lần chúng tôi e ngại về sự vỡ vạc của một gia đình. Nhưng không phải sự việc lúc nào cũng đi đến kết cuộc buồn. Có vụ chỉ là hiểu nhầm và nghi oan mà thôi”, thám tử tư Hoàng Quốc V thâm niên 5 năm trong nghề kể. Chả là chị vợ làm nhà băng có tính hay ghen. Trong thời kì chuẩn bị nằm ổ, thấy chồng có dấu hiệu đi sớm, về muộn, tâm tính đổi thay bèn tìm đến công ty có dịch vụ thám tử tư. 10 ngày bám đuôi, nhóm thám tử “lên đô” theo chồng chị vì ông nhậu rất nhiều cữ, hết nhóm bạn này đến nhóm bạn khác. Té ra vì chán cảnh vợ ghen bóng, ghen gió, về nhà lại nghe cảu nhảu, ông đành mượn chuyện “gặp mặt đối tác” để vắng nhà và xả stress. “Ngày kết thúc giao kèo, thông báo kết quả, chị vợ vui ra mặt. Sau đó chị còn mời anh em trong công ty đi uống cà phê để cảm ơn. Qua nói chuyện, chị cũng rút kinh nghiệm trong cách ứng xử với chồng, trút bỏ sự hiềm nghi làm rạn nứt tình cảm gia đình bấy lâu”, anh V nhớ lại.

Nỗi niềm người giấu mặt

Thám tử vào vai bán vé số

Chưa có chuồng tiêu pháp lý hoạt động rõ ràng và hoạt động dưới hình thức tham mưu thông tin, dịch vụ thám tử thực thụ đáp ứng nhu cầu của một bộ phận xã hội khi họ cần sự bảo đảm thông báo và tránh sự nhòm ngó của dư luận. Công việc thám tử cần tính kiên nhẫn, suy đoán tốt, xử sự khôn khéo. Để thành công, họ cần sự giúp sức của đồng nghiệp cùng công nghệ cao. Vì là công việc mẫn cảm nên thám tử tư rất ngại chuyện lộ mặt, ngoài chiếc mũ luôn kéo sụp là chiếc khẩu trang che gần hết mặt.

Thám tử Nguyễn Quý C ham thích: “Người thám tử cần kiến thức từng lớp tốt và rèn luyện kỹ năng để có thể nhập nhiều vai trong quá trình tác nghiệp. Dù mức phí 10 - 20 triệu đồng/vụ tùy thuộc tính phức tạp nhưng nghề này hao mòn sức khỏe ghê lắm vì phải theo sát đích 24/24. Vào quán bar, đi nhậu, vào nhà nghỉ… là chuyện cơm bữa. Có lần, mình cùng mấy anh em khác nhịn đói suốt cả ngày vì sợ mất vết tích mà chung quanh lại không có quán xá. Mình không dám ưa công việc đích thực với gia đình. Khi không còn ham và đủ sức khỏe, mình sẽ chuyển sang làm công việc khác”.

Theo chân thám tử trẻ trong lúc bám sát một cậu ấm, tôi thực thụ không tin vào mắt mình khi anh này hóa trang, đổi thay nhân dạng thành ông bán vé số nghèo khổ. “Phải thật khéo để tiếp cận chứ gặp lúc các cậu đang chích hút mà nổi khùng với mình thì nguy. Tôi từng gặp “tai nạn” ở ngõ cụt vì bám sát đối tượng quá hăng mà quên tính hạnh đường sá. Một tẹo lúng túng khiến người ta ngờ mình đánh cắp, họ gọi người ra đánh. May được đồng nghiệp đánh tháo đúng lúc. Hậu quả để lại sau sự cố ấy là vết sẹo trên sống mũi”, anh này kể. Nhưng vẫn chưa thấm vào đâu, vì phải nhập cuộc nhậu mới thu thập được thông báo nên đồng nghiệp của anh từng va quệt với xe ô tô, ngất xỉu phải vào bệnh viện, cũng may là không nguy hiểm đến tính mạng, thám tử trẻ kể thêm.

Vất vả, hiểm nguy là vậy nhưng nghề này vẫn có những nữ thám tử hoạt động hăng hái. Lợi thế của họ là nhập vai tốt, ít bị nghi ngờ. Chị N, thám tử đời 9X san sớt: “Có chút kém cạnh các anh về sức khỏe nhưng có mình hỗ trợ, đồng nghiệp sẽ làm việc tốt hơn. Ban sơ, phải theo mục tiêu vào các địa điểm nhạy cảm, mình rất lo, sợ gặp bạn bè, người quen, sau mới thích ứng được. Mình cũng chưa tính đến chuyện bạn trai hay lập gia đình. Nếu không thì…”.

Căn cứ Hệ thống ngành Kinh tế Việt Nam 2007 ban hành theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 10/2007/QĐ-TTg ngày 23/1/2007 và Quyết định của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư số 337/QĐ-BKH ngày 10/4/2007 thì hoạt động của vơ thám tử tư nhân thuộc dịch vụ điều tra có mã ngành 80300. Như vậy, có thể khẳng định, hoạt động của thám tử tư được luật pháp nhấn. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý để điều chỉnh hoạt động thám tử tư. Có quá nhiều vấn đề cần phải được đặt ra để giải quyết như: Những thông báo, tài liệu thu thập được từ hoạt động thám tử có giá trị như thế nào trong hoạt động tố tụng hình sự, tố tụng dân sự? Những tổ chức, cá nhân thực hành hoạt động thám tử có cần phải qua đào tạo và được cấp chứng chỉ hành nghề không? Cơ quan nào trực tiếp quản lý giám sát hoạt động này?

Bây giờ, hoạt động thám tử tư đang diễn ra khá phổ quát. Tính pháp lý (hiệu lực) của các hợp đồng cung ứng dịch vụ này được đánh giá thế nào nếu có tranh chấp xảy ra. Rất cần có một văn bản pháp luật quy định rõ ràng và sự quản lý của các cơ quan chức năng.

ThS, LS Nguyễn Văn Phước, Trưởng văn phòng trạng sư Huế

Minh Ngọc – Giang Trần